درباره چهره انسانی سیاست‌مدارها

خوب است یک نماینده بیشترین شباهت را به رای‌دهندگانش داشته باشد یا کمترین شباهت را؟ فرض کنیم مادری در جایگاه نمایندگی قرار گرفته است و یک روز در وسط جلسه‌ای چالش‌برانگیز توییتی خودمانی می‌کند ناظر بر اینکه در آن لحظه از زمان بسیار دلتنگ فرزندش شده است. چنین مادری احتمالا شباهت زیادی به تمام مادران شاغلی دارد که در طول روز گهگاه دلشان برای دیدن فرزند خردسال‌شان پر می‌کشد. با این‌حال اگر به سیاق این جریان اخیر پست اینستاگرامی من باشد، می‌شود تصور کرد که برخی بیایند به او معترض شوند که خب مگر مجبور بودی؟ می‌نشستی خانه، صبح تا شب بچه‌ات را بغل می‌کردی و جا را برای کسانی باز می‌کردی که تمام و کمال مشغول وظایف نمایندگی‌شان شوند به جای اینکه برای فرزندشان ابراز دلتنگی کنند. در نتیجه چنین هجمه‌ای خیلی قابل انتظار است که مادر مربوطه به تدریج از هرگونه ابراز احساسات شخصی و انسانی خودداری کند، فکر کند چه کاری است وقتی می‌تواند عکس‌هایی از جلسات رسمی منتشر کند و خودش را غرق در کار و فعالیت شبانه‌روزی نشان دهد، بیاید در قالب یک انسان معمولی با همه توانایی‌ها و ناتوانی‌ها، با همه خستگی‌ها و امیدها، با همه خشم‌ و اندوه و شادی یک انسان ظاهر شود. فکر می‌کنم در نتیجه چنین روندی، به تدریج ما با سیاست‌مدارهایی طرف خواهیم بود که چهره‌شان به جای چهره یک انسان، یک صورتک بی‌حالت و تهی از هرگونه احساسات شخصی و واقعی است، سیاست‌مدارهایی که مداوما بهشان متذکر شده‌اند که مراقب باشید، شما الان یک انسان معمولی نیستید، شما در جایگاه یک نماینده قرار گرفته‌اید که هر حرکت و گفتار شخصی‌تان زیر ذره‌بین است، به نظرم می‌توان بیشتر به پیامدهای ناخواسته چنین زیرذره‌بین گذاشتنی فکر کرد. به این‌که چطور چنین مواجهه‌ای با وجوه شخصی و فردی یک نماینده، به تدریج او را از قالب یک انسانی شبیه ما، تبدیل به یک صورتک بی‌حالت با حرف‌های کلیشه‌ای می‌کند.

🔸پست اینستاگرامی من با سوءتفاهم‌های عجیبی روبرو شده است، حمل بر این شده است که من از جایگاهم ناراضی‌ام و دلم می‌خواهد به جایگاه قبل از نمایندگی برگردم و برداشت‌هایی از این قبیل که همه‌شان یکسر نادرست و ناروا هستند. مکررا در زندگی ما انسان‌ها پیش می‌آید که برای بر عهده گرفتن مسئولیتی بزرگتر، از برخی خوشایندی‌های کوچک‌تر صرفنظر کنیم. شما مادر یا پدر می‌شوید و ناگزیر باید تغییراتی در سبک زندگی‌تان دهید مثلا دیگر مثل قبل نمی‌توانید بدون مقدمه مهمانی بگیرید یا در طول شب باید چندبار بیدار شوید، اگر شما گهگاه از این شب‌بیداری‌ها مکرر ابراز خستگی کنید یا دلتان برای آزادی و بی‌خیالی زمان بی‌فرزندی تنگ شود بدین معناست که از بچه‌دار شدن پشیمانید یا دارید بر سر او منتی می‌گذارید؟ به هیچ‌وجه بدیهی است که پدر و مادر یک لحظه بودن با فرزندش را با تمام آن آزادی بی‌فرزندی عوض نمی‌کند، یا مثلا شما با علاقه رشته‌تان را انتخاب کرده‌اید و درعین‌حال در موعد امتحانات ناگزیر از تعطیل کردن فراغت‌تان هستید، حالا اگر شما شب امتحان بیایید بنویسید که چقدر دلتان می‌خواهد رمان بخوانید یعنی از کل درس و تحصیل بیزارید و اجباری در کار بوده است؟ به هیچ‌وجه. به قول علما اثبات شی نفی ماعدا نمی‌کند، این‌که شما یک ابراز دلتنگی یا حسرت کنید اصلا به این معنا نیست که از وضع موجودتان ناراضی‌ هستید. شما صرفا دارید وجهی انسانی از واقعیت را نمودار می‌کنید که هر انسانی جای شما باشد احتمالا دچار آن می‌شود.

🔸به هر‌حال من وقتی ببینم نمودار کردن این وجوه شخصی در عرصه سیاست تاچه حد ممکن است با سوءتفاهم مواجه شود، از نمودار کردن این وجوه از واقعیت چشم می‌پوشم، اما به گمانم آنچه در نهایت باقی می ماند سیاستی است تهی از ویژگی‌های گوشت و پوست و خون‌دار انسانی، آیا چنین سیاست و نمایندگانی بیشتر موردپسند ما هستند؟ فکر می‌کنم ارزش‌اش را دارد که بیشتر در این مورد فکر کنیم و گفت‌وگو کنیم.

بیشتر بخوانید
✅چه خبر از شورای شهر پنجم؟ (۲)

پیش از این گزارشی خلاصه از جلسات اول تا چهارم منتخبان شورای پنجم شهر تهران ارایه کردم: (https://t.me/baharvin/161)

جلسات پنجم تا نهم اعضای منتخب شورای پنجم شهر تهران، در روزهای چهارشنبه (۹۶٫۳٫۱۷) شنبه (۹۶٫۳٫۲۴) چهارشنبه (۹۶٫۳٫۲۴) شنبه (۹۶٫۳٫۲۷) و چهارشنبه (۹۶٫۳٫۳۱) برگزار شد. در این جلسات، علاوه بر نهایی شدن اعضای موقت کمیسیون‌ها (goo.gl/xDPTwC)، ویژگی‌های عمومی نامزد شهرداری تهران (goo.gl/HhGFg9) و فرآیند انتخاب شهردار (goo.gl/jhJvvx) مورد بحث قرار گرفته و مصوب شده است.

منتخبان شورای پنجم در هفته آتی که مصادف با تعطیلات عید فطر است، جلسه‌ای نخواهند داشت و اولین مرحله فرآیند انتخاب شهردار که معرفی سه کاندیدا توسط هر عضو منتخب است، در روز چهارشنبه ۱۴تیرماه انجام خواهد شد انشاءالله.

بیشتر بخوانید
علی (ع)

علی را کافران نکشتند.
این مسلمانان زمانه بودند که به جرم آنچه نامسلمانی می پنداشتند، شمشیر بر فرق علی کوبیدند.
بیست و یکم رمضان یادآور رخداد چنین تناقض تراژیکی است.
یادآور و نماد تبدیل یک اندیشه، یک مکتب به ضدخودش آن چنان که زنده ترین مصداقش در همه تاریخ را به نام همان اندیشه و مکتب سر می برد.
شهادت علی بیش از آنکه شایسته سوگ باشد، نیازمند تامل و بازاندیشی در خودمان است و عقایدمان و انچه که برای تحقق اش زندگی و مبارزه می کنیم.

بیشتر بخوانید
توافق ۲۱ نفر اعضای شورای پنجم شهر تهران، ری و تجریش در جلسه روز چهارشنبه مورخ ۹۶/۳/۳۱:

به پاس احترام به رای مردم و امانتداری در مسئولیتی که بر عهده ما گذاشته‌اند و با تاکید بر پایبندی به میثاق‌نامه شورایعالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان، اعضای دوره پنجم شورای اسلامی شهر تهران، ری و تجریش، در یک توافق جمعی متعهد شدند در طول ۴ سال نمایندگی مردم در این شورا هیچ‌گونه مسئولیتی که قابل جمع با عضویت در شورا نباشد، بر عهده نخواهند گرفت.

بیشتر بخوانید
انتخاب شهردار و ضرورت برنامه‌محوری

چندهفته پیش از انتخابات متنی نوشتم با عنوان «در انتخابات شورای شهر به کدام کاندیدا رای دهیم؟» (+) در آن متن استدلال کردم که سوال درست‌تر این است: به کدام برنامه‌ها رای دهیم و سپس ۳ ویژگی ضروری برای یک برنامه را برشمردم: ۱- دارای اهداف سنجش‌پذیر باشد. ۲- صرفا سیاهه‌ای از وعده‌های ولو سنجش‌پذیر نباشد بلکه در برنامه مذکور حتما راهکار کلی دست‌یافتن به آن اهداف شرح داده شده باشد. ۳٫ اهداف و چگونگی دست یافتن به آن‌ها، ناظر به تغییرات پایدار باشد بدین‌معناکه به جای تغییر کوتاه‌مدت معلول، تغییر مکانیزم‌های علی برسازنده واقعیت را هدف بگیرد.

حالا انتخابات تمام شده است و اعضای شورای شهر با پرسش مشابهی مواجهند: «چه‌کسی را به عنوان شهردار انتخاب کنند؟» بحث‌هایی که این چند روز دیده‌ام، بیشتر در مورد ویژگی‌های لازم برای یک شهردار بوده است: این‌که مدیری استراتژیست باشد، پاک‌دست باشد، سوابق اجرایی قابل‌اعتنا و درخشانی داشته باشد و ویژگی‌هایی از این دست. علی‌رغم تایید همه این ویژگی‌ها برای یک شهردار، به نظرم به وجه مهمی از ارزیابی کاندیداها برای جایگاه شهردار، کمتر پرداخته شده است که همانا ارایه برنامه‌هایی با اهداف و تعهدات سنجش‌پذیر است.

به نظرم مهم است که کاندیداها نه فقط بر اساس سوابق‌شان، بلکه از همان ابتدا بر اساس برنامه‌های‌شان طرح شوند. نه این‌که یک سری اسم طرح شود و بعد برنامه‌ها تبدیل به کلی‌گویی‌هایی صوری در روز آخر و در زمان رای‌گیری شود. ارایه برنامه‌های سنجش‌پذیر در چند حوزه محدود اما دارای الویت در مسایل شهر تهران، نه فقط یکی از معیار‌های ضروری برای انتخاب شهردار است، بلکه مهم‌ترین ابزار شورای شهر برای تحقق کارکردش یعنی نظارت است. تنها زمانی که برنامه‌ها دارای اهدافی زمان‌مند و سنجش‌پذیر باشند، شورای شهر می‌تواند در بازه‌های زمانی تعیین شده میزان پیشرفت برنامه و دست‌یابی به اهداف را ارزیابی کند.

کلی‌گویی‌هایی از جنس «بهبود فلان» یا «رفع موانع بهمان» یا «انجام اقدامات فوری در جهت فلان و بهمان»، برنامه نیستند، به نظرم مهم است که کاندیداهای شهردار شدن، الویت بندی شان را از مهمترین حوزه های مساله‌مند در شهر تهران طرح کنند، وضع موجود در هر حوزه را با اعداد و ارقام مستند شرح دهند و بعد هدفی سنجش‌پذیر و عملی را نسبت به وضع موجود ارایه دهند. همچنین مهم است که راهکار کلی دست‌یابی به اهداف ارایه شده نیز شرح داده شود.

🔸لازم است توضیح دهم که منظورم از برنامه، برنامه‌های جامع چندصد صفحه‌ای از کلی‌ترین تا جزئی‌ترین مسایل نیست بلکه صرفا ارایه یک یا چند هدف و تعهد شفاف، سنجش‌پذیر و قابل فهم برای عامه مردم است. برای مثال یک زمانی تاچر در انگلستان گفت “تورم انگلستان را از طریق کنترل چاپ پول، به زیر ۵ % می‌رسانم (زمانی که تورم انگلستان ۱۲ % بود)” یا در آمریکا اوباما گفت “با استفاده از افزایش مالیات بر درآمد خانوارهای پردرآمد، تک‌تک آمریکاییان را از حداقل بیمه درمانی برخوردار می‌کنم” (برنامه با هدف سنجش‌پذیر + راهکار کلی، ولی شفاف)

تاکید بر برنامه‌های سنجش‌پذیر می‌تواند یک آسیب معمول در فرآیندهای انتخاب شهردار را هم تعدیل کند و آن‌هم لابی‌گری‌ها و بده بستان‌های پنهانی است که شفافیت فرآیند انتخاب را خدشه‌دار می‌کند، ارایه برنامه‌ها از سوی کاندیداها و در دسترس قرار دادن آن‌ها برای عموم شهروندان، به ۲۱ نفر اعضای شورا کمک می‌کند تا هزینه انتخاب‌شان را در نهایت نه بر اساس رای و نظری شخصی، بلکه بر اساس برنامه‌ای عینی و سنجش‌پذیر پرداخت کنند و از این طریق همراهی شهروندان حساس به فرآیند انتخاب را تاحد زیادی از آن خود کنند.

شخصا دغدغه اصلی‌ام در فرآیند انتخاب شهردار، دریافت برنامه‌ها و تعهدات سنجش‌پذیر از هریک از کاندیداهای احتمالی شهردار شدن است و امیدوارم بتوانم دیگر اعضای شورا را هم نسبت به ضرورت ارایه این تعهدات اقناع کنم به‌گونه‌ای که برنامه‌ها همزمان با سوابق کاندیداها و با امتیازی برابر با سوابق مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد نه به صورت امری فرعی و موکول به انتخاب اولیه بر اساس سوابق. آشکار است که چنین دغدغه و تاکیدی دور از روند فعلی فرآیند انتخاب شهردار است، تاکید اصلی عجالتا بر سر معیارها و ویژگی‌های شخصی شهردار است که غالبا ناظر بر سوابق فرد و تیم احتمالی او است که از نظر من هم معیارهای مهمی هستند اما امیدوارم اگرنه در کوتاه مدت و در زمان انتخاب شهردار، دست‌کم در میان‌مدت و در فرایند ارزیابی عملکرد شهردار آینده، ارایه اهداف و تعهدات سنجش‌پذیر به همراه راهکار کلی اما شفاف دست‌یابی به آن‌ اهداف جایگاه شایسته‌ای در فرآیند ارزیابی بیابد.

آدرس کانال تلگرام: https://t.me/baharvin

بیشتر بخوانید