دورخیز شورای پنجم برای افزایش عدالت و مشارکت شهروندان در شهر

اخیرا طرح «هوشمندسازی ثبت مشارکت‌ها و نحوه تشویق شهروندان» به تصویب رسید. طرحی که در صورت اجرایی شدنش گام ارزشمندی درراستای کاهش نابرابری‌ها و تشویق شهروندان به مشارکت در امور شهر و البته ایجاد یک بانک اطلاعاتی یکپارچه از وضعیت اقتصادی و اجتماعی شهروندان برداشته خواهد شد. یادداشتم در همین رابطه، امروز در روزنامه همشهری به چاپ رسید:

شهرداری تهران به‌عنوان یک نهاد عمومی، موظف است برای افزایش عدالت و کاهش نابرابری، یارانه‌ها و تسهیلات مرتبط با حوزه اختیارات و امکانات مدیریت شهری را به اقشار نیازمند ساکن در شهر تهران اعطا کند، اما واقعیت توزیع یارانه‌ها و تسهیلات موجود اعم از یارانه مترو و اتوبوس یا یارانه‌ها و تخفیف‌های ارائه‌شده در اماکن ورزشی و فرهنگی مرتبط با شهرداری نشان می‌دهد که توزیع این تسهیلات و یارانه‌ها هدفمند نیست؛ به‌گونه‌ای که بخش عمده این یارانه‌ها و تسهیلات به‌دست اقشار نیازمند و مورد هدف مانند سالمندان، افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار و ساکنان محله‌های کم‌برخوردار نمی‌رسد.

درحقیقت یارانه‌های شهرداری همانند بسیاری از یارانه‌هایی که در کشور اعطا می‌شود، گروه هدف اصلی را منتفع نمی‌کند. به‌عبارت دیگر، بخشی از این یارانه‌ها به اقشار متمکن می‌رسد، بعضی به اقشار متوسط جامعه و تنها بخشی از آنها به قشر هدف یعنی نیازمندان شهر می‌رسد. این در حالی است که مدیریت شهری باید به چگونگی استفاده از منابع شهر حساس باشد و از هرگونه هدررفت منابع جلوگیری کند.

به‌عنوان مثال همه اماکن ورزشی شهرداری تهران فارغ از اینکه در کدام منطقه قرار گرفته‌اند و با کدام‌یک از اقشار اجتماعی مواجه هستند، برای خدمات خود تخفیف درنظر می گیرند، اما از آنجا که بود و نبود این تخفیف‌ها به حال اقشار برخوردار تفاوتی نمی‌کند، اینگونه هزینه کردن از جیب شهروندان به مثابه هدررفت منابع شهر است؛ ضمن اینکه برخی از اقشار حتی با درنظرگیری تخفیف‌ها هم توانایی پرداخت بهای خدمات را ندارند؛ حال آنکه اگر بهای خدمات برای اقشار برخوردار نزدیک به قیمت واقعی شود، می‌توان به اقشار غیربرخوردار به‌صورت رایگان ارائه خدمت کرد.

همچنین هم‌اکنون شهرداری تهران در ارائه خدمات و تخفیف‌های خود میان شهروندان مشارکت‌جو و شهروندان بی‌تفاوت به مسائل پیرامون خود، هیچ تمایزی قائل نمی‌شود؛ برای مثال شهرداری تهران در ارائه تسهیلات و یارانه‌های حمل‌ونقل عمومی در مترو و اتوبوس هیچ تمایزی میان شهروندانی که در سرما و گرما به جای استفاده از وسیله نقلیه شخصی به‌خود سختی داده و به‌منظور کاهش ترافیک و آلودگی هوا، از وسیله نقلیه عمومی استفاده می‌کنند و شهروندانی که حتی در آلوده‌ترین روزها نیز اقدام به استفاده غیرضروری از خودروی شخصی می‌کنند، قائل نمی‌شود و هر دو را به یک چشم می‌نگرد.

همچنین است بی‌تفاوتی نسبت به تلاش‌های شهروندان مسئولیت‌پذیری که متعهدانه نسبت به تفکیک زباله خشک و ‌تر در مبدأ اقدام می‌کنند و هیچ پاداش و مشوق ملموسی را از شهرداری تهران دریافت نمی‌کنند.

آشکار است که این بی‌تفاوتی نسبت به مسئولیت‌پذیری و تلاش‌های مشارکت‌جویانه شهروندان تاچه حد در میان‌مدت و بلندمدت برای اداره ثمربخش و کارآمد شهر زیانبار است.

بیشتر بخوانید
یارانه‌های شهرداری تهران باید به جای توزیع غیرهدفمند، به دست اقشار نیازمند برسد

امروز در صحن علنی شورای شهر گزارش کمیسیون برنامه و بودجه را درخصوص طرح هوشمندسازی ثبت مشارکت‌ها و نحوه تشویق شهروندان» قرائت کردم. خوشبختانه طرح به تصویب اعضای شورا رسید و زمان باقی‌مانده از صحن به بررسی جزئیات آن اختصاص یافت.

سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران گفت: شهرداری تهران تخفیف‌ها و یارانه‌های زیادی به شهروندان ارائه می‌کند اما به دلیل توزیع غیرهدفمند، کمک‌ها لزوما به دست اقشار نیازمند نمی‌رسد.

بهاره آروین صبح امروز در دویست و پنجاه و نهمین جلسه علنی شورای شهر تهران و در جریان بررسی طرح «هوشمندسازی ثبت مشارکت‌ها و نحوه تشویق شهروندان» ضمن قرائت گزارش کمیسیون برنامه و بودجه اظهار داشت: ما در شهرداری تهران یارانه‌های زیادی به شهروندان می‌دهیم. ما در اماکن ورزشی به شهروندان تخفیف می‌دهیم، در حمل و نقل عمومی‌ حتی قیمت تمام‌شده بلیط را از مردم دریافت نمی‌کنیم، در دوچرخه‌های اشتراکی برای تشویق شهروندان یارانه‌هایی می‌دهیم و … . اما متاسفانه این یارانه‌ها را به صورت غیرهدفمند اعطا می‌کنیم. یعنی یارانه‌ها لزوما به دست اقشار نیازمند نمی‌رسند.

وی با بیان اینکه طرح شش ماده و یک پیوست کوتاه دارد که بیشتر جهت روشنگری ارائه شده است، گفت: این شش ماده دو هدف اصلی دارد که به نظر می‌رسد هسته مرکزی رویکرد اصلاح‌طلبی است: افزایش مشارکت و کاهش نابرابری و بی‌عدالتی. در این طرح تلاش حداکثری صورت گرفته تا این دو هدف تبلور یابد. شاید این طرح باید در سال اول شورا ارائه می‌شد اما وارد شدن ما به سازوکارهای شهرداری و قابل اجرا ساختن این رویکردهای اصلاح‌طلبی زمان را گرفت اما طرح هنوز فرصت اجرا دارد.

سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران تاکید کرد: اتفاقا همین ماه‌های پایانی است که ما را به عنوان شورای شهر اصلاح‌طلب متمایز می‌کند و حتی اگر به دلیل فراگیری ویروس کرونا فرصت اجرا محدود باشد این طرح به عنوان میراث شورای پنجم باقی خواهد ماند.

عضو شورای شهر تهران در توضیح طرح هوشمندسازی ثبت مشارکت‌ها و نحوه تشویق شهروندان گفت: بنده طراح این طرح بوده‌ام و تعداد زیادی از دوستان آن را امضا کرده‌اند. تعداد زیادی از کمیسیون‌های شورا و واحدهای اجرایی شهرداری از جمله کمیسیون حقوقی شورا، کمیسیون عمران و حمل و نقل، معاونت مالی شهرداری، معاونت اجتماعی و فرهنگی، معاونت حمل و نقل و ترافیک و مرکز مطالعات شهرداری تهران روی این طرح نظراتی دادند و اینکه بررسی این طرح در کمیسیون به طول انجامید به جهت جمع‌بندی این نظرات و اصلاحات بود.

بیشتر بخوانید