شفافیتی که به کاهش فساد ختم می‌شود

یادداشت بهاره آروین در روزنامه اعتماد

اصلی‌ترین دستاورد شورای پنجم دفاع از منافع عموم شهروندان تهرانی بود که با ایجاد چند زیرساخت مهم در مجموعه مدیریت شهری محقق شد. مهم‌ترین زیرساختی که شورای پنجم ایجاد کرد شفافیت بود که به جلوگیری از هدررفت منابع شهر کمک کرد. شفافیت تصمیمات و اقداماتی را که ممکن بود به نفع گروه‌های ذی‌نفع گرفته شود و به ضرر منفعت عمومی باشد به حداقل رساند. به عنوان مثال یکی از مصادیق شفافیت که در شورای شهر تحقق یافت این بود که در طول چهار سال هیچ‌یک از جلسات صحن به صورت غیرعلنی برگزار نشد. به‌علاوه در این چهار سال آرای اعضای شورای شهر شفاف بود و تمام جلسات به‌صورت زنده در سایت شورا و شبکه‌های اجتماعی پخش می‌شدند؛ این در حالی است که طی دوره‌های گذشته در جلسات غیرعلنی بعضا تصمیمات مهمی گرفته می‌شد که تنها منفعت برخی افراد و گروه‌ها را محقق می‌ساخت. دستاوردهای شفافیت در مجموعه مدیریت شهری به حفظ منافع و حقوق عمومی کمک کرد. به عنوان مثال برای حفظ باغات مصوبه برج‌باغ‌ها در شورا لغو شد؛ این فرآیند برخلاف دوره‌های قبلی مدیریت شهری بود که باغات شهر در جلسات غیرعلنی آنها از بین رفت.

بیشتر بخوانید

چالش‌ها و موانع شفافیت

یکی از مهم‌ترین اهرم‌های مبارزه با فساد و رانت در یک سیستم، ایجاد شفافیت در آن است. اما در مسیر تحقق شفافیت ۳ دسته مانع و چالش وجود دارد که روند کار را مختل می‌کند.
دسته اول، چالش‌های اصطلاحا بوروکراتیک هستند که ناشی ازغلبه امر غیررسمی در سیستم دولتی و بوروکراتیک انجام کارهاست. این چالش‌ که منجر به ایجاد شکاف در میان رویه‌های انجام کار با قوانین و مقررات مصوب می‌شود، اصلی‌ترین مانع در مسیر تحقق شفافیت به‌حساب می‌آید. هنگامی که در یک سازمان نیت به ایجاد شفافیت شکل می‌گیرد، به‌دلیل اینکه رویه‌های آن متفاوت از قوانین مصوب و شامل رویه‌های غیررسمی ‌است، تحقق شفافیت که آشکارکننده چنین شکافی است، با مقاومت‌هایی مواجه می‌شود.

بیشتر بخوانید
شفافیت فرایند تبلیغات فرهنگی در سازمان زیباسازی (دستور جلسه)

شفافیت فرایند تبلیغات فرهنگی در سازمان زیباسازی

هشتادوسومین جلسه کمیته شفافیت و شهر هوشمند، شنبه ۹۸/۶/۳۰ به ریاست بهاره آروین و با حضور برزین ضرغامی، رئیس سازمان زیباسازی شهر تهران با موضوع شفافیت فرایند تبلیغات فرهنگی در محل سازمان زیباسازی برگزار خواهد شد.

*

پیرو جلسه پیشین کمیته شفافیت با سازمان زیباسازی (اینجا را نگاه کنید)، در حال حاضر هر دو سامانه قراردادها و جامع مالی در سازمان زیباسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد و اطلاعات مناقصات و مزایدات این سازمان در سامانه قراردادها ثبت می‌گردد. این بدان معناست که اطلاعات مناقصات و مزایدات کلان این سازمان روی وب‌سایت شفاف در دستور عموم قرار گرفته است.

 در جلسه روز شنبه ۹۸/۶/۳۰، شفافیت‌بخشی به فرایند انجام تبلیغات فرهنگی در سازمان زیباسازی شامل دسترسی عمومی به موارد زیر مورد پیگیری قرار خواهد گرفت:

بیشتر بخوانید

اولویت‌بخشی به منافع شهر و شهروندان

دو سال از آغاز به کار پنجمین دوره شورای اسلامی شهر تهران گذشته است و رای‌‌دهندگان به لیست امید پایتخت حق دارند بپرسند که دستاورد حضور منتخبان‌شان در شورای شهر در این دو سال چه بوده است؟ رویکرد اصلاح‌طلبانه منتخبان در کدام مصوبات سیاست‌گذارانه و

بیشتر بخوانید
شاخص‌های کمّی احکام برنامه سوم در حوزه شفافیت و هوشمندسازی (گزارش جلسه)

هفتادوهشتمین جلسه کمیته شفافیت و شهر هوشمند، شنبه ۹۸/۵/۵ با موضوع بررسی شاخص‌های کمّی احکام برنامه سوم توسعه شهر تهران در حوزه شفافیت و هوشمندسازی و به صورت درونی برگزار شد.

حکم ۹۴ برنامه سوم توسعه شهر تهران، شهرداری را مکلف کرده است تا سند اقدامات و برنامه‌های اجرایی احکام برنامه مشتمل بر شاخص‌های کمّی مربوطه و همچنین جداول کمّی نحوه تامین و تجهیز منابع مورد نیاز را تهیه و به شورای شهر ارائه کند.

با توجه به اهمیت تدوین شاخص‌های سنجش‌پذیر برای ارزیابی اقدامات انجام‌گرفته در مسیر اجرای احکام برنامه سوم و پایش میزان تحقق اهداف، کمیته شفافیت و شهر هوشمند، در دو مرحله بررسی شاخص‌های ارائه‌شده توسط معاونت برنامه‌ریزی برای احکام مرتبط با حوزه‌های شفافیت و هوشمندسازی را در دستور کار خود قرار داد.

بیشتر بخوانید
ذی‌نفع شفافیت مردم‌اند و مردم سازمان‌یافته نیستند

یادداشت بهاره آروین درباره مراسم اعلام موجودیت سازمان مردم‌نهاد «جمعیت هم‌اندیشان دادخواه»‌ (جهد):

«دیروز، ۵ مرداد، مراسم اعلام موجودیت سازمان مردم‌نهاد «جمعیت هم‌اندیشان دادخواه»‌ (جهد) که به منظور مقابله با اشکال مختلف فساد تشکیل شده است، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

من نیز به‌عنوان یکی از اعضای هیئت موسس، در این مراسمْ شرکت و بحثی را درباره ضرورت وجود سمن‌ها در مبارزه با فساد ارائه کردم.

پیش‌درآمد بحث من، طرح این سوال بود: برای تحقق شفافیت و مبارزه با فساد، عزم و اراده سیاست‌گذار ضروری‌تر است یا تشکیل سازمان‌های مردم‌نهاد؟ طرح این سوال در مراسم دیروز به‌خصوص از این جهت جالب‌توجه بود که بخشی از هیئت موسسان سمن جهد (از جمله خودم) کسانی بودند که در حوزه سیاست‌گذاری مسئولیت دارند و این سوال پیش می‌آید که این افراد اگر در همان حوزه سیاست‌گذاری متمرکز شوند، ثمربخش‌تر از آن نخواهد بود که بخواهند در حوزه تشکل‌های مردم‌نهاد فعالیت کنند؟

بیشتر بخوانید
شاخص‌های کمّی احکام برنامه سوم در حوزه شفافیت و هوشمندسازی (دستور جلسه)

هفتادوهشتمین جلسه کمیته شفافیت و شهر هوشمند، شنبه ۹۸/۵/۵ با موضوع بررسی شاخص‌های کمّی احکام برنامه سوم توسعه شهر تهران در حوزه شفافیت و هوشمندسازی و به صورت درونی برگزار خواهد شد.

حکم ۹۴ برنامه سوم توسعه شهر تهران، شهرداری را مکلف کرده است تا سند اقدامات و برنامه‌های اجرایی احکام برنامه مشتمل بر شاخص‌های کمّی مربوطه و همچنین جداول کمّی نحوه تامین و تجهیز منابع مورد نیاز را تهیه و به شورای شهر ارائه کند.

باتوجه‌به دریافت لایحه سند مذکور، بررسی شاخص‌های کمّی ارائه‌شده برای احکام حوزه شفافیت و هوشمندسازی در دستور کار کمیته شفافیت قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید