انتخاب شهردار و ضرورت برنامه‌محوری

چندهفته پیش از انتخابات متنی نوشتم با عنوان «در انتخابات شورای شهر به کدام کاندیدا رای دهیم؟» (+) در آن متن استدلال کردم که سوال درست‌تر این است: به کدام برنامه‌ها رای دهیم و سپس ۳ ویژگی ضروری برای یک برنامه را برشمردم: ۱- دارای اهداف سنجش‌پذیر باشد. ۲- صرفا سیاهه‌ای از وعده‌های ولو سنجش‌پذیر نباشد بلکه در برنامه مذکور حتما راهکار کلی دست‌یافتن به آن اهداف شرح داده شده باشد. ۳٫ اهداف و چگونگی دست یافتن به آن‌ها، ناظر به تغییرات پایدار باشد بدین‌معناکه به جای تغییر کوتاه‌مدت معلول، تغییر مکانیزم‌های علی برسازنده واقعیت را هدف بگیرد.

حالا انتخابات تمام شده است و اعضای شورای شهر با پرسش مشابهی مواجهند: «چه‌کسی را به عنوان شهردار انتخاب کنند؟» بحث‌هایی که این چند روز دیده‌ام، بیشتر در مورد ویژگی‌های لازم برای یک شهردار بوده است: این‌که مدیری استراتژیست باشد، پاک‌دست باشد، سوابق اجرایی قابل‌اعتنا و درخشانی داشته باشد و ویژگی‌هایی از این دست. علی‌رغم تایید همه این ویژگی‌ها برای یک شهردار، به نظرم به وجه مهمی از ارزیابی کاندیداها برای جایگاه شهردار، کمتر پرداخته شده است که همانا ارایه برنامه‌هایی با اهداف و تعهدات سنجش‌پذیر است.

به نظرم مهم است که کاندیداها نه فقط بر اساس سوابق‌شان، بلکه از همان ابتدا بر اساس برنامه‌های‌شان طرح شوند. نه این‌که یک سری اسم طرح شود و بعد برنامه‌ها تبدیل به کلی‌گویی‌هایی صوری در روز آخر و در زمان رای‌گیری شود. ارایه برنامه‌های سنجش‌پذیر در چند حوزه محدود اما دارای الویت در مسایل شهر تهران، نه فقط یکی از معیار‌های ضروری برای انتخاب شهردار است، بلکه مهم‌ترین ابزار شورای شهر برای تحقق کارکردش یعنی نظارت است. تنها زمانی که برنامه‌ها دارای اهدافی زمان‌مند و سنجش‌پذیر باشند، شورای شهر می‌تواند در بازه‌های زمانی تعیین شده میزان پیشرفت برنامه و دست‌یابی به اهداف را ارزیابی کند.

کلی‌گویی‌هایی از جنس «بهبود فلان» یا «رفع موانع بهمان» یا «انجام اقدامات فوری در جهت فلان و بهمان»، برنامه نیستند، به نظرم مهم است که کاندیداهای شهردار شدن، الویت بندی شان را از مهمترین حوزه های مساله‌مند در شهر تهران طرح کنند، وضع موجود در هر حوزه را با اعداد و ارقام مستند شرح دهند و بعد هدفی سنجش‌پذیر و عملی را نسبت به وضع موجود ارایه دهند. همچنین مهم است که راهکار کلی دست‌یابی به اهداف ارایه شده نیز شرح داده شود.

🔸لازم است توضیح دهم که منظورم از برنامه، برنامه‌های جامع چندصد صفحه‌ای از کلی‌ترین تا جزئی‌ترین مسایل نیست بلکه صرفا ارایه یک یا چند هدف و تعهد شفاف، سنجش‌پذیر و قابل فهم برای عامه مردم است. برای مثال یک زمانی تاچر در انگلستان گفت “تورم انگلستان را از طریق کنترل چاپ پول، به زیر ۵ % می‌رسانم (زمانی که تورم انگلستان ۱۲ % بود)” یا در آمریکا اوباما گفت “با استفاده از افزایش مالیات بر درآمد خانوارهای پردرآمد، تک‌تک آمریکاییان را از حداقل بیمه درمانی برخوردار می‌کنم” (برنامه با هدف سنجش‌پذیر + راهکار کلی، ولی شفاف)

تاکید بر برنامه‌های سنجش‌پذیر می‌تواند یک آسیب معمول در فرآیندهای انتخاب شهردار را هم تعدیل کند و آن‌هم لابی‌گری‌ها و بده بستان‌های پنهانی است که شفافیت فرآیند انتخاب را خدشه‌دار می‌کند، ارایه برنامه‌ها از سوی کاندیداها و در دسترس قرار دادن آن‌ها برای عموم شهروندان، به ۲۱ نفر اعضای شورا کمک می‌کند تا هزینه انتخاب‌شان را در نهایت نه بر اساس رای و نظری شخصی، بلکه بر اساس برنامه‌ای عینی و سنجش‌پذیر پرداخت کنند و از این طریق همراهی شهروندان حساس به فرآیند انتخاب را تاحد زیادی از آن خود کنند.

شخصا دغدغه اصلی‌ام در فرآیند انتخاب شهردار، دریافت برنامه‌ها و تعهدات سنجش‌پذیر از هریک از کاندیداهای احتمالی شهردار شدن است و امیدوارم بتوانم دیگر اعضای شورا را هم نسبت به ضرورت ارایه این تعهدات اقناع کنم به‌گونه‌ای که برنامه‌ها همزمان با سوابق کاندیداها و با امتیازی برابر با سوابق مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد نه به صورت امری فرعی و موکول به انتخاب اولیه بر اساس سوابق. آشکار است که چنین دغدغه و تاکیدی دور از روند فعلی فرآیند انتخاب شهردار است، تاکید اصلی عجالتا بر سر معیارها و ویژگی‌های شخصی شهردار است که غالبا ناظر بر سوابق فرد و تیم احتمالی او است که از نظر من هم معیارهای مهمی هستند اما امیدوارم اگرنه در کوتاه مدت و در زمان انتخاب شهردار، دست‌کم در میان‌مدت و در فرایند ارزیابی عملکرد شهردار آینده، ارایه اهداف و تعهدات سنجش‌پذیر به همراه راهکار کلی اما شفاف دست‌یابی به آن‌ اهداف جایگاه شایسته‌ای در فرآیند ارزیابی بیابد.

آدرس کانال تلگرام: https://t.me/baharvin

بیشتر بخوانید
✅ ترکیب موقت کمیسیون‌های شورا هنوز نهایی نشده است.

دوستان و همراهان عزیز توجه کنید خبری که در رسانه‌ها در مورد تقسیم اعضای منتخب شورای پنجم شهر تهران در کمیسیون ها منتشر شده است دارای اشتباه‌ها و نقص‌هایی است؛ از جمله اینکه خانم الهام فخاری به اشتباه عضو کمیسیون عمران و حمل و نقل معرفی شده‌اند درحالی‌که ایشان در کمیسیون فرهنگی – اجتماعی عضویت یافته‌اند. همچنین عضویت در کمیسیون حقوقی و نظارت نیز هنوز کامل نشده است چون بنابر مصوبات قبلی، نحوه عضویت در این کمیسیون متفاوت از نحوه عضویت در کمیسیون‌های دیگر است. علاوه بر این، از آن‌جایی‌که پس از پایان چهارمین جلسه غیررسمی میان اعضای منتخب شورای پنجم شهر تهران، برخی از اعضا خواستار تغییر کمیسیون‌شان بودند، هیئت رئیسه سنی تصمیم گرفت انتشار خبر تقسیم اعضا در کمیسیون‌ها تا جلسه بعدی اعضا در روز چهارشنبه مورخ ۹۶/۳/۱۶ به تعویق بیفتد تا پس از نهایی شدن عضویت موقت افراد در کمیسیون‌ها در این جلسه، اطلاعیه‌ای رسمی در مورد این موضوع منتشر شود. انشاءالله این اطلاعیه روز چهارشنبه مورخ ۹۶/۳/۱۶ پس از پایان پنجمین جلسه غیررسمی اعضای منتخب شورای پنجم شهر تهران، توسط هیئت رئیسه سنی در اختیار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت.

بیشتر بخوانید
✅چرا کمیسیون برنامه و بودجه؟

به سه دلیل:

۱٫ اگر بخواهم به عنوان یک نماینده، به تلاش برای تحقق برنامه‌ #شهرداری_تمام‌_شیشه_ای پایبند بمانم، مرتبط‌ترین کمیسیون با تحقق اقدامات عملی پیش‌بینی شده ذیل این برنامه، کمیسیون برنامه و بودجه است. من همواره از اهمیت و اولویت بیشتر برنامه‌ها بر سوابق دفاع کرده‌ام (برای مثال نگاه کنید به: https://t.me/baharvin/69 ) چراکه با تکیه صرف بر سوابق نمی‌توان تغییر مشخصی در واقعیت را انتظار داشت اما تعهد یک نماینده به برنامه‌هایی مشخص و قابل فهم، می‌تواند احتمال تغییری در واقعیت را افزایش دهد.

۲٫ فکر می‌کنم اغلب جامعه‌شناسانی که مسائل اجتماعی کلانشهر تهران را دنبال می‌کنند، تایید می‌کنند که شکل خاصی از سیاست‌گذاری درآمدی، بدون توجه به پیامدهای اجتماعی این نوع سیاست‌گذاری، یکی از عوامل اصلی شکل‌دهنده به وجوه مساله‌مند شهر تهران است. فقدان نگاه اجتماعی در بحث‌های برنامه‌ریزی برای تامین هزینه‌های شهر، یکی از مهم‌ترین خلاءهای موجود در این زمینه است.

۳٫ به عنوان کسی‌که سال‌ها در حوزه آموزش و پژوهش جامعه‌شناسی کار کرده‌ام، تجربه‌ام این است که در خارج از حوزه جامعه‌شناسی، امور اجتماعی – فرهنگی معمولا فرع بر مسایل اصلی‌ای مانند اقتصاد و معیشت تلقی می‌شوند. کارها و اموری صرفا هزینه‌زا که آثار کوتاه‌مدت و قابل‌اندازه‌گیری هم ندارند. به نظرم حضور یک جامعه‌شناس در جایی‌که چنین رویکردی احتمالا غلبه دارد ضروری‌تر است تا جایی‌ مانند کمیسیون فرهنگی- اجتماعی که احتمالا همه اعضا بر ضرورت و اولویت کارهای اجتماعی – فرهنگی در شهر توافق دارند.

بیشتر بخوانید
✅ چه خبر از شورای شهر پنجم؟

🔸فکر می‌کنم بخشی از شایعات متعدد در مورد شهردار آینده ناشی از این است که کمتر اطلاعاتی از جلسات غیررسمی اعضای منتخب شورای پنجم شهر تهران، ری و تجریش منتشر شده است. از روز دوشنبه مورخ اول خرداد که تقریبا نتایج قطعی شد تا به امروز که دوازدهم خرداد است، شش جلسه غیررسمی و با هدف ایجاد هماهنگی تشکیل شده است، سه جلسه عمومی با دعوت از همه اعضا (در روزهای دوشنبه ۹۶/۳/۱، چهارشنبه ۹۶/۳/۳ و چهارشنبه ۹۶/۳/۱۰) و سه جلسه هیات رئیسه سنی (در روزهای سه‌شنبه ۹۶/۳/۲، شنبه ۹۶/۳/۶ و دوشنبه ۹۶/۳/۸).

🔸در هیچ‌یک از این جلسات، نحوه انتخاب شهردار مورد بحث قرار نگرفته است زیراکه تهیه گزارشی جامع از وضع موجود شهر و شهرداری تهران در اولویت قرار داشته است تا بتوان گزارشی شفاف از وضعیت شهر و شهرداری در زمانی که شورای شهر پنجم آن را تحویل می‌گیرد به افکار عمومی ارایه داد.

🔸برای ارایه گزارشی هرچه جامع‌تر و دقیق‌تر از وضع موجود، تقسیم‌کار میان اعضا ضروری می‌نمود و به همین دلیل اعضا توافق کردند که بنابر اولویت‌های خود اعضا، به صورت موقت در قالب کمیسیون‌های موجود حضور یافته و ارایه گزارشی در حوزه تخصصی آن کمیسیون را برعهده گیرند که البته این تقسیم‌ اعضا در قالب کمیسیون‌ها هنوز در حال انجام است و نهایی نشده است.

🔸در مورد نحوه انتخاب شهردار، در یکی از جلسات هیات رئیسه سنی، پیشنهاد طراحی نظام‌نامه‌ای از ویژگی‌های موردنیاز برای شهردار آینده ارایه شد اما با توجه به در اولویت قرار داشتن تهیه گزارش جامع و ضرورت تقسیم کار میان اعضا برای تهیه این گزارش در حوزه‌های مختلف، بررسی این پیشنهاد از دستور خارج و به جلسات بعد موکول شد.

🔸خلاصه آن‌که محتوای جلساتی که تاکنون برگزار شده است اعم از جلسات ۲۱ نفره و جلسات هیات رئیسه سنی، مرتبط با تنظیم امور داخلی خود شورای پنجم بوده است و نحوه انتخاب شهردار هنوز وارد دستور جلسه نشده است چه رسد به آن‌که بخواهد بحثی در مورد مصادیق صورت بگیرد.

بیشتر بخوانید
✅ سلام آقای خاتمی

بیست سال گذشت از صبح دوم خردادی که جامعه را لبریز از شور و امید کرد. خدا را صدهزار مرتبه شکر که امروز بعد از بیست سال باز دوم خردادمان لبریز از شور و امید است. ما نوجوانان بیست سال پیش حالا البته جوانانی بالغیم که خاتمی برای‌مان فقط یک رئیس‌جمهور نیست، خاتمی تمام پشتوانه و دلگرمی‌‌مان است. خاتمی امروز برای ما فقط یک شخص عزیز نیست، سیدمحمد خاتمی مصداقی واقعی از سیاست‌ورزی اخلاقی و اصلاح‌طلبانه است، نمادی از خستگی‌ناپذیری و امیدواری به اصلاح. این درک را از پس تجربه‌ی سال‌هایی سخت به دست آورده‌ایم. سال‌هایی که نفس جامعه، نفس اصلاح‌طلبی را به شماره انداخته بود.

من درست ده سال پیش هم صبح دوم خرداد به شما سلام کردم آقای خاتمی، در روزهایی سراسر یاس و نومیدی، در روزهایی که سایه سنگین جنگ و تحریم و تورم، نفس‌های جامعه را به شماره انداخته بود، صبح دوم خرداد سال ۸۶ به شما سلام کردم و از آروزهای بربادرفته جوانی‌مان گفتم. می‌خواهم آن نامه را یک‌بار دیگر به خودم یادآوری کنم، می‌خواهم یادمان باشد که همدلی و امید امروزمان را از پس تجربه چه روزهایی به دست آورده‌ایم، می‌خواهم یاس چاره‌ناپذیرمان در آن سال‌ها را یادآوری کنم تا قدر امید امروزمان را بدانیم.

سلام آقای خاتمی: بازنشر متن دوم خرداد ۸۶👇
http://baharvin.blogspot.ae/2007/05/blog-post.html

دوم خردادهای‌مان همواره پرامید

بیشتر بخوانید